Wij zijn de bij

wijzijndebij

‘Ruim de helft van de in Nederland voorkomende bijensoorten is met uitsterven bedreigd.  Wat kunnen we daaraan doen?’

De casus was helder. Een kring met zestig mensen werd opgesplitst in twaalf groepjes van vijf. We begonnen met een persoonlijke brainstorm. De eerste opdracht was om stilletjes voor jezelf na te gaan welke verbindingen je allemaal hebt met de bij, en met het vraagstuk van de bijensterfte. En om die te noteren.

Ik noteerde van alles. Bijvoorbeeld connecties met lesprogramma’s op basisscholen via mijn schoolgaande kinderen. En connecties met acties in de bloemenbranche via mijn vriendin, die destijds bij de landelijke marketingorganisatie voor de bloemenbranche werkte. Ik had een heel lijstje met verbindingen tussen het bijenvraagstuk en mijn kennis en vaardigheden en mijn netwerk.

De tweede opdracht was een rollenspel. Elk van de vijf deelnemers kreeg een rol. Wethouder, ondernemer, gemeenteambtenaar, initiatiefnemer en wetenschapper. Laat ik maar de ambtenaar spelen, dacht ik. Dat is voor mij immers dagelijkse kost.

Het rollenspel werd een ontluisterende ervaring.

Zodra ik mijzelf als ambtenaar had gepresenteerd, werd ik enkel nog vanuit die rol bejegend en benaderd.

Gelijk ging het gesprek over gemeentelijk beleid rondom de bijen. En over allerlei knelpunten en problemen met de gemeente. Het ging niet meer over oplossingen. En, erger nog, helemaal niets van mijn lijstje met kennis, vaardigheden en contactpersonen werd benut. Ik was niet langer een persoon met talloze verbindingen die benut konden worden ter oplossing van het vraagstuk.

Tijdens het rollenspel reduceerden de anderen mij tot een functionaris die zich maar op één manier tot het vraagstuk kon verhouden.

‘Connecting people’, één van de hoofdthema’s van de ‘Innovation Expo‘, gaat volgens mij over de weg terug van functionaris naar mens. Over leren elkaar minder te zien als representant van een organisatie of een belang, en meer als een mens. Een mens dat op talloze manieren kan en wil bijdragen.

Dat zal niet meevallen gezien de manier waarop we de samenleving pakweg de laatste tweehonderd jaar hebben georganiseerd. Vanuit het empirisch-analytische denken hebben we tal van scheidingen aangebracht. Tussen lichaam en geest, tussen denken en doen. Tussen beleid en uitvoering, tussen werk en privé. Daardoor leven we nu in een tijd met verbroken verbindingen tussen mens en natuur, tussen mensen onderling en tussen dat wat je als mens écht belangrijk vindt in het leven en hetgeen je dagelijks doet.

Kan een ontmoeting daadwerkelijk een ‘ont-moeting’ zijn?

Vanuit organisatiedoelen en rollen ‘moeten’ we van alles. Vanuit mensen die contact willen maken en die willen bijdragen, moeten we helemaal niets. Openstaan voor elkaar en elkaar tijd en aandacht geven, is daarvoor genoeg.

In die zin was mijn ervaring tijdens het rollenspel een goed voorbeeld van de onderliggende oorzaak van het uitsterven van bijen en andere diersoorten. Wij, en de manieren waarop we omgaan met elkaar en met de natuur, wij zijn het probleem. Tegelijkertijd liggen in ons ook de oplossingen. Wij zijn de bij.

‘Connecting people,’ het klinkt zo soft en simpel. Maar het zou wel eens de moeilijkste en belangrijkste opgave van deze tijd kunnen zijn.

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.