Vrolijke vakman

vrolijkevakman

‘Dit gaat gedoe opleveren,’ zei mijn collega in reactie op een eerdere versie van deze blog. ‘Publiceer het niet.’ Hoewel politiek-bestuurlijk gedoe de kern van ons werk is, moet je altijd even opletten als een collega je deze feedback geeft. Intern gedoe is de doodsteek voor je carrière.

Tegenover die reactie stond de heerlijke directheid van mijn vriendin. ‘Dit is gewoon een saai verhaaltje over procedures’, reageerde ze. Het zette mij aan het denken. Hoe kan een saai verhaaltje over procedures linke soep zijn?

Een tijdje geleden schreef ik over zelfsturing binnen de hiërarchie. Volgens mij is het onmogelijk als team zelfsturend te worden als de hiërarchische organisatiecontext ongewijzigd blijft. Zelfsturing is een concept dat pas echt werkt, als je het organisatiebreed invoert. Dat maakt het concept echter niet minder bruikbaar. De ervaringskennis van organisaties die zelfsturende teams hebben ingevoerd biedt hiërarchische organisaties allerlei aanknopingspunten om aan mensen meer ruimte te geven voor hun ideeën en initiatieven. En om hen daarbij verantwoordelijkheid te geven voor de inschattingen wie ze wanneer, waarbij moeten informeren en betrekken.

Ook afdelingshoofden en directeuren hebben behoefte aan ruimte voor initiatief en verantwoordelijkheid. Binnen onze directie en ons directoraat-generaal werd dat als volgt georganiseerd. De directeur had met de afdelingshoofden afgesproken dat zij namens de directeur nota’s de lijn in kunnen sturen. Een mooie manier om afdelingshoofden vertrouwen te geven en hun directiebrede verantwoordelijkheid tot uitdrukking te brengen. Ook de DG geeft zijn mensen ruimte en vertrouwen. Afspraak was dat mensen zelf inschatten of een stuk hoort bij de twintig procent bijzondere zaken waarbij de speciale aandacht en input van de DG noodzakelijk is, of zonder voorafgaande blik van de DG kan meegaan in de reguliere tachtig procent waarvan de DG de hoofdlijnen al kent.

Bovenstaande afspraken leidden tot een goed gesmeerd intern proces. Eenieder kreeg ruimte en vertrouwen voor de reguliere zaken en had de mogelijkheid snel te acteren naar zijn meerdere als dat nodig was. En niet onbelangrijk: iedereen hield zich bezig met de dingen die passen bij zijn of haar verantwoordelijkheid.

Maar dat is allemaal verleden tijd. De procedures zijn aangescherpt. Ik vernam dat alle nota’s  weer altijd langs de volledige hiërarchische lijn moeten van medewerker naar afdelingshoofd naar directeur, naar directeur-generaal en secretaris-generaal, en pas dan naar de minister.

In dezelfde week las ik op intranet een ronkend pamflet van de SG waarin hij managers en medewerkers vraagt om lef, initiatief, ruimte en ambtelijk vakmanschap. En om een gezonde dosis vrolijkheid. Zolang je je realiseert dat het geheim van ambtelijk vakmanschap is te genieten van alle tegenstrijdigheid en incongruentie, kan je hier ontzettend veel plezier beleven.

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.