Onzichtbaar

foto

‘Je doet altijd iets anders, en het gaat nooit over jou. Achter de schermen bevorder je het succes van de ander. Je draagt iets bij, zodat de ander het vanuit eigen kracht kan blijven doen. Het blijft van mensen zelf, het is hun succes.’

Dat is ‘faciliteren’ volgens Rinske van Noortwijk. Ze is directeur van Greenwish, een organisatie die al twaalf jaar allerlei particuliere initiatieven ondersteunt. Medewerkers van Greenwish staan daarbij altijd achter de coulissen. De keerzijde daarvan is dat Greenwish als organisatie relatief onzichtbaar is.

Onzichtbaar steunen, geen credits claimen. Het gaat over bescheidenheid. Stille kracht. Dat past niet in de huidige beeldcultuur (selfie!). En niet in de huidige politiek-bureaucratische context. Daar zijn scoren, zichtbaar zijn en je eigen successen etaleren de norm.

‘Er wordt te licht over faciliteren gedacht. Het is niet iets dat je zomaar even doet. Voor je het weet haal je kracht weg bij de initiatiefnemers,’ vertelt Rinske. ‘Maar er wordt niet geïnvesteerd in het faciliteren van initiatieven. Faciliteren wordt gezien als besparingsoperatie.’

Greenwish draagt nu de kunst en kunde van het faciliteren over aan medewerkers van rijk, gemeenten en maatschappelijke instellingen. Een logische stap in de ontwikkeling van Greenwish, maar waar kunnen individuele initiatiefnemers nog steun krijgen?
Uit een actuele verkenning in opdracht van BZK blijkt dat er lokaal allerlei informele ‘knooppunten’ voor initiatiefnemers bestaan. Maar het is sappelen. Er lopen geen geldstromen naar de knooppunten, en voor velen is het moeilijk een verdienmodel te ontwikkelen voor het faciliteren van maatschappelijke initiatieven.

Vanuit een neo-liberaal perspectief gaan aandacht en geld vooral naar (sociaal) ondernemerschap en veel minder naar maatschappelijk initiatief. Terwijl ze vanuit een sociaal-innovatief perspectief onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, in elkaar overlopen en elkaar versterken.

Zo bezien zouden de informele knooppunten een belangrijke hefboom kunnen zijn. Een multiplier van creativiteit, innovatie en ondernemerschap in Nederland.
We geven nu misschien te veel water aan bekende hoge bomen, terwijl elders een grond opdroogt die met een klein beetje water tot allerlei nieuwe planten, bloemen en bomen leidt.

Het denken bij overheden en instellingen is de laatste jaren wezenlijk veranderd. Van zelf doen naar aansluiten op wat er is. Waar en hoe je dat doet, aansluiten en faciliteren, daarvan zijn nog onvoldoende voorbeelden. En het rendement van verschillende strategieën is nog onvoldoende onderzocht en onderbouwd. Maar er is hoop. Want na denken volgt doen. Het doen dat voor buitenstaanders onzichtbaar is.

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.