Microkosmos van het hier en nu

microkosmos

‘Zware kost, of niet?’ merkte de persoon op die naast me zat aan de leestafel van de lokale bibliotheek. Ik was denk ik een jaar of zestien en een wat oudere man had met een schuin oog over mijn schouder wat zitten meelezen in een boek over theosofie. Er ontvouwde zich een boeiend gesprek over één van de kernideeën uit het boek: de oneindigheid in het groot en in het klein en de onderlinge verbondenheid van het hele grote met het hele kleine.

Ik moest terugdenken aan dat idee toen onlangs iemand tegen me zei: ‘Als er in het primaire proces van een gemeente bepaalde spanningen zitten, dan zie je die terug in de hele organisatie, van hoog tot laag. Van professionals tot management, tot college van B&W en de raad.’

Daar kan ik me veel bij voorstellen. Neem bijvoorbeeld de decentralisaties. Veel mensen die daarmee bezig zijn, gebruiken het woord ‘kanteling’. Zij bedoelen daarmee verschillende dingen, maar een gemeenschappelijkheid zit in een overgang van ‘reactief handelen vanuit de eigen kolom’ naar ‘pro-actief handelen vanuit de samenwerking’.

Die overgang geeft allerlei spanningen. Professionals pogen burgers duidelijk te maken dat zij niet langer een recht hebben op bepaalde ondersteuning, maar actief moeten kijken wat ze zelf kunnen organiseren en oplossen. Managers pogen professionals duidelijk te maken dat zij niet langer reactief aanvragen moeten goed- of afkeuren, maar actief – samen met andere professionals – de zorgvraag van een persoon of gezin moeten onderzoeken en beantwoorden.

Gemeentesecretarissen pogen managers duidelijk te maken dat zij niet langer reactief moeten sturen en organiseren op regels en efficiency, maar professionals meer moeten vertrouwen en ondersteunen bij het maatwerk dat ze aan individuen en gezinnen willen leveren. En college en raad moeten in hun verschillende rollen niet langer handelen vanuit een sectoraal, portefeuillegericht perspectief binnen één gemeente, maar vanuit een integraal perspectief waarin samenwerking met andere gemeenten en maatschappelijke partners voorop staat.

Het mooie van deze systemische manier van kijken is dat het grote ook altijd heel klein is. Zo’n enorme opgave als de decentralisaties kan elk individu vertalen naar het eigen handelen.

Wat wordt mijn bijdrage vandaag, dacht ik toen ik laatst op weg was naar een regiobijeenkomst over de decentralisaties. Mijn antwoord: héél goed luisteren wat gemeenten nodig hebben en dat vertalen naar de rol het ministerie van BZK. Ik stelde me voor: ik ben vandaag een heel groot wandelend oor! Bijna als vanzelf raakte ik met mensen in gesprek over hun behoeften en de gewenste ondersteuning ‘vanuit Den Haag’.

Dagelijks, ja zelfs per uur en minuut, kan je bepalen hoe jij, als schakeltje in die enorme omvang en complexiteit, het verschil maakt met jouw bijdrage. Als je weet wat de grote verandering betekent in termen van waarden en principes, kan je die direct toepassen in jouw microkosmos van het hier en nu.

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.