Heel bijzonder beoordeeld

party1

Ze kijkt schuchter om zich heen en controleert of niemand meeluistert. Dan fluistert ze: ‘Mark…Heb je het al gehoord? Marissa heeft een bijzondere beloning gekregen!’

‘Neeeeeehhhh!…dat meen je niet! Hoe halen ze het in hun hoofd?! Slijmen naar boven en duwen naar beneden. Heb je een teiltje voor me?’

Ja beste mensen, binnenkort is het weer zo ver. Het jaarlijkse prijzencircus gaat weer van start! Nieuwe ronde, nieuwe kansen! Draai aan dat rad en beproef uw geluk. Sssspeciale prijzen! En daar hebben we weer een winnaarrrrrr…komt dat zien, komt dat zien!

Komt dat zien? Nou, niet overal. Het voordeel van die paar grijze haren die ik inmiddels heb, is dat ik over wat vergelijkingsmateriaal beschik. En één van de dingen waarin organisaties sterk verschillen, zijn de gebruiken en rituelen rondom bijzondere beloningen. Ik presenteer u drie varianten die ik heb mogen meebeleven.

In de eerste variant staat op het intranet opeens een lijstje prijswinnaars. Ja, qua transparantie krijgt deze een tien. Hoewel…het is precies dat: een namenlijstje. De toelichting, het o zo belangrijke antwoord op de waarom-vraag, ontbreekt. Tenzij je de toelichting die erbij staat als het antwoord beschouwt. ‘Dit jaar heb ik, de grote eindbaas, de baas der bazen, besloten dat de volgende personen in aanmerking komen voor…’ Waarom…? Omdat ik het zeg, man! Daarom! Ik run hier de tent! Ik zie alles, ik weet alles, en ik bepaal alles.

De medewerkers zagen allemaal dat met deze actie alle directeuren en managers buiten spel werden gezet. Misschien moet ik erbij zeggen dat deze hoogste baas als interimmer aan de gang was. Het is een context van houtskoolschetsen en andere tekeningen. De bijzondere beloningen als interventie-instrument. Twee vliegen in één klap!

Ik ga over naar de tweede variant. Die is voorbeeldig. Ik gun iedereen het eens mee te maken. Alle mensen uit de directie staan bijeen. Glaasje wijn erbij. De directeur vertelt een prachtig verhaal over de essentie van ons werk. Waar doen we het ook weer voor, en welke onderliggende waarden zijn voor ons van belang? Wat zijn belangrijke lessen, wat geeft ons vreugde en waar liggen onze idealen? Daarna is er voor elke persoon die in de prijzen is gevallen, een persoonlijke toespraak door de direct leidinggevende. Verhalen waarin de soms moeilijke situaties, het concrete gedrag en de prestaties worden benoemd. Het gedrag wordt vervolgens gekoppeld aan de kernwaarden en ambities van het team. Ik zal je vertellen, op die manier zie je iedereen hartstochtelijk de beloonde prestaties van hun collega’s meevieren. Het maakt je trots op elkaar en dankbaar voor het werk dat je doet.

Variant nummer drie is die van de oorverdovende stilte. Stilte in het formele circuit wel te verstaan. Want het gonst en zoemt als een dolle in de rookhokken, wc’s en verborgen hoekjes van het pand. In het begin dan, want later sterft ook dat uit en boeit het eigenlijk helemaal niemand meer. Het is dan een soort stille, verzwegen procedure geworden. Het vindt plaats, iedereen weet het, niemand praat erover. Sommigen noemen een dergelijke situatie ‘een taboe’.

Toen ik die observatie deelde met een collega zei ze dat er gelukkig sprake was van een fikse vooruitgang. De procedure was gewijzigd. In plaats van het totale doodzwijgen was onder de gelukkigen het namenlijstje verspreid met daarop de andere prijswinnaars uit de directie. Ik dacht: geweldig, een geheim genootschap! Laten we hopen dat ze nooit wat hebben doorverteld…

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.