Eigenzinnig

blikbuiten2

Blog op uitnodiging van directie Kennis, Innovatie en Strategie van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM)

Beste IenM’er, vertel eens. Waaraan heb jij vorige week je tijd besteed? Was je bezig met een nota? Of buiten op pad, in gesprek met de burgers van Nederland? Ik weet het antwoord. En ik begrijp je. Bij BZK zit ik in precies hetzelfde spanningsveld.

Het is een prachtige notitie. Over het samenspel met de energieke samenleving. Maar liefst vier samenwerkingsvormen onderscheidt de Directie Participatie. IenM bepaalt en laat meepraten. Ja, dat herken je. IenM werkt samen met markt en maatschappij. Je knikt instemmend, vooral ten aanzien van de markt. IenM sluit aan op maatschappelijk initiatief. Ik zie je wat glazig kijken. IenM maakt ruimte voor het maatschappelijke tegenoffensief in reactie op IenM-beleid. Ik ben je kwijt.

De bedoeling van het hele verhaal is dat je wat minder naar boven kijkt, en wat meer naar buiten gaat. Maar het stuk houdt geen rekening met de ongeschreven regels bij het Rijk. Je zit hier om de minister te dienen. En daarmee de lijn. Je moet intern zichtbaar zijn. De gestelde deadlines halen, vooral bij zaken in de politieke actualiteit. Die liggen onder het vergrootglas. Dat doe je door telkens snel en slim je netwerk in te schakelen.

Jij presteert als jouw meerderen het goed doen. Je laat ze scoren, als ze maar weten dat jouw input cruciaal is. Het stuk moet er snel liggen, dus je belt wat collega’s. In je nota schat je in hoe de bekende actoren erover denken. Stakeholderanalyses daar zijn ze dol op, de luitjes in de lijn. Jij laat zien dat het voorstel politiek-bestuurlijk haalbaar is. Geen vreemde, onbekende actoren betrekken. Helemaal niet als het politiek gevoelig is. Kost alleen maar tijd en leidt tot gedoe. Je houdt het klein en overzichtelijk. Zo voorkom je onverwachte gebeurtenissen. De bewindslieden kunnen in de Kamer zeggen dat gezaghebbende partijen zijn geraadpleegd. En ze behouden de regie. IenM bepaalt.

Nu zijn er dan die moetjes. Je moet geloven in de energieke samenleving. Je moet de samenleving uitnodigen, initiatieven serieus nemen en laten bloeien, streefbeelden verbinden en win-win situaties creëren. Het klinkt je wat geforceerd en onrealistisch in de oren. Maar als zelfs topambtenaren geen verschil meer maken tussen het dienen en bedienen van de minister, dan komt het op ons aan beste energieke IenM’er.  Laten we elkaar stimuleren in eigenzinnigheid. Om manieren te vinden, hoe klein ook, om meer naar buiten te gaan en meer met buiten te doen. Als wij het niet doen, wie dan wel?

Ter inspiratie heb ik in de aanbieding: een artikel met wat tips, een reflectieverslag van een bijeenkomst waarbij de collega’s van EZ met dezelfde vragen stoeien, en een plan voor een interdepartementale leerkring. Doe je mee?

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.