De zelfsturende BZK-baby

beschuit

Beschuit met muisjes! Ik ontving het geboortekaartje van een zelfsturend team bij het ministerie van BZK. Welke avonturen zullen de leden van dit nieuwe team gaan beleven? Onze machinebureaucratie is totaal niet op hen ingesteld. De lessen die zij gaan leren zijn interessant voor de andere teams in het departement. Want is niet elk volwassen team in hoge mate zelfsturend? En hoe realiseer je dat dan?

Ik zou graag zien dat mijn eigen team meer zelfsturend wordt. Eén van de dingen waarover ik mij verwonder is de huidige organisatie van functioneringsgesprekken. Dat zijn nu gesprekken tussen het afdelingshoofd en de afzonderlijke medewerkers. Ik lever daarvoor per teamlid input over zijn of haar functioneren. De teamleden maken in de gesprekken afspraken met de manager over hun resultaten en hun persoonlijke ontwikkeling.

Het functioneren van individuen staat momenteel centraal, dit komt uitgebreid ter sprake binnen het contact tussen medewerker en manager. De manager beoordeelt de teamleden en stuurt – waar nodig – bij, is de gedachte. In een zelfsturend team voeren de leden de functioneringsgesprekken met elkaar. De bijdrage van elk teamlid wordt daarbij direct gerelateerd aan het functioneren en presteren van het team als geheel. Dit moet leiden tot een cultuur waarin het normaal is elkaar direct feedback te geven en waarbij de focus ligt op het functioneren van het team.

Natuurlijk is er wel een mix te maken van hiërarchische sturing en zelfsturing. Bijvoorbeeld door standaard meerdere teamleden input te laten geven voor het functioneringsgesprek tussen medewerker en manager. Of door vaker als team met de manager het gesprek aan te gaan over de teamresultaten.

De huidige overvloed aan verticale managementinstrumenten beperkt nu echter de ontwikkeling van teamkracht. Zelfsturing gaat niet alleen over functioneringsgesprekken, maar bijvoorbeeld ook over de aanname van nieuw personeel, de strategie, initiatieven ter verbetering van de kwaliteit, de taakverdeling, de werktijden en de financiën. Dat teams deze zaken zelf regelen, gaat een hoop middenmanagers te ver. Zij zien graag zelfstandige en volwassen teams, maar dat betekent nog niet dat de teams zelfsturend kunnen of mogen zijn.

Die houding valt wel te verklaren. In de praktijk van organisaties met zelfsturende teams zoals Buurtzorg Nederland bestaat namelijk geen leidinggevend middenkader meer. Er is slechts een directie en een veelvoud aan teams. Zo ver is het op ons ministerie nog niet. Het zal een bijzonder moment zijn wanneer de pasgeboren zelfsturende BZK-baby ontdekt hoeveel pappa’s en mamma’s hij heeft.

Abonneer u op mijn nieuwsbrief! Wanneer een nieuwe blog verschijnt, ontvangt u per mail een attendering. U kunt u op elk gewenst moment weer uitschrijven.